Topografia Pamięci 75 lat działalności szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce

Wybór i opracowanie:
Róża Król
Janusz Mieczkowski
Dorota Kowalewska

W 2010 roku podczas III Międzynarodowego Zjazdu Emigracji Marcowej „reunion 2010 – Szczecin”,
został wydany album pt. „Topografia pamięci. 60 lat działalności szczecińskiego oddziału
Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce”, autorstwa Róży Król i Janusza
Mieczkowskiego. Jak wskazali autorzy we wstępie „bezpośrednią inspiracją do powstania niniejszej
pracy stała się chęć dokonania pewnych podsumowań z okazji 60-lecia istnienia TSKŻ oraz
przekonanie o potrzebie i konieczności zachowania w pamięci osób, zdarzeń, spotkań oraz
podejmowanych działań”. Album był nie tylko zbiorem 162 fotografii, dokumentujących ponad
półwiecze życia codziennego Żydów w Szczecinie, ale także świadectwem żywej pamięci o
społeczności, której losy związane zostały z miastem.
Niniejsze opracowanie, przygotowane z okazji 75-lecia istnienia TSKŻ, jest kolejnym działaniem na
rzecz zachowania pamięci o społeczności żydowskiej w Szczecinie. Do zespołu autorskiego –
przewodniczącej Róży Król oraz dra hab. Janusza Mieczkowskiego, prof. US – dołączyła dr Dorota
Kowalewska. Do dotychczasowych rozdziałów: „Czasy WKŻP – lata 1946-1959”, „Powstanie, rozwój i
upadek TSKŻ – lata 1950-1969”, „Próby odrodzenia organizacji – czy i komu jesteśmy potrzebni – lata
1970-2010”, ”Dokumenty i działacze TSKŻ” dopisane zostały kolejne: „Mała organizacja o dużym
znaczeniu – aktywność szczecińskiego oddziału w latach 2010-2025” oraz zestawienie projetów
współfinansowanych ze środków samorządowych zrealizowanych w latach 2010 – 2025. Znaczna
część – podobnie jak w publikacji z 2010 roku – stanowią fotografie, pochodzące z zasobów własnych
oddziału.

W 2025 roku oddział liczył 37 osób a jego aktywność imponuje: na przestrzeni ostatnich, piętnastu
lat, oprócz realizacji zadań statutowych oraz pracy na rzecz własnej społeczności, szczeciński TSKŻ
zrealizował niemal dwadzieścia projektów współfinansowanych ze środków samorządowych, a także
kontynuował współpracę z instytucjami działającymi na polu kultury i edukacji. Tą niezwykłą
aktywność organizacyjną odzwierciedlają zdjęcia, dokumenty własne oddziału, relacje prasowe.
Mamy nadzieję, że album skłoni Państwa do refleksji nad miejscem społeczności żydowskiej w historii
miasta i regiony, w tym także tej przedwojennej.

Róża Król, Janusz Mieczkowski, Dorota Kowalewska (ze wstępu do publikacji)